Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасында цифрлық активтер индустриясын ынталандыру және дамыту жөніндегі шаралар туралы» жарлыққа қол қойды. Бұл құжат – кезекті бюрократиялық бастама ғана емес, нарыққа нақты сигнал: Астана цифрлық қаржы қызметтері үшін толыққанды және ашық экожүйені, әрі мемлекеттік деңгейде құруға ниетті.
Жарлықтың негізгі бағыттары
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Ұлттық банк және «Астана» халықаралық қаржы орталығымен бірлесіп дайындаған құжат сала үшін бірнеше маңызды аспектіні қамтиды. Ең алдымен, цифрлық активтер мен стейблкоиндерді трансшекаралық есеп айырысуларда пайдалануды заңдастыру мәселесі қарастырылған. Билік бұл бизнестің реттелетін контурдағы экспорттық-импорттық операцияларын кеңейту құралы ретінде көреді – бұл сыртқы экономикалық қызметті айтарлықтай жеңілдететін қадам.
Криптоактивтерді көлеңкеден шығару
Жарлықтың жеке блогы криптоактивтермен операцияларды құқықтық алаңға шығаруға арналған. Бұрын шетелдік реттелмейтін алаңдарда болған цифрлық активтерді ерікті түрде ашу, одан кейін отандық провайдерлердің платформаларына аудару тетігі қарастырылған. Бұл амнистия, бірақ нақты мақсатпен – капиталды елдің заңды инфрақұрылымына тарту.
Жеке тұлғалар үшін салықтық ынталандырулар
Жеке тұлғалар үшін цифрлық активтермен операциялардан түскен табыстан жеке табыс салығын босату қарастырылған, егер бұл операциялар реттелетін қазақстандық инфрақұрылым арқылы жүргізілсе. Бұл бөлшек инвесторларды жергілікті платформаларға ауысуға ынталандыратын күшті стимул.
Майнинг және энергетика
Майнингке ерекше назар аударылған. Жарлық кен орындарындағы ілеспе мұнай және табиғи газды автономды электр энергиясын өндіруге пайдалануға рұқсат береді, бұл энергия криптовалюта өндіруге бағытталуы мүмкін – ресурстар мемлекеттік қажеттіліктерге талап етілмеген жағдайда. Бұл шешім бірден екі мәселені шешеді: ілеспе газды кәдеге жарату және майнинг қуаттарын энергиямен қамтамасыз ету.
Токенизация және блокчейн инфрақұрылымын дамыту
Сондай-ақ жарлық токенизацияланған қаржы құралдарын (RWA) және ұлттық сауда блокчейн инфрақұрылымын дамытуды қамтиды. Барлық осы бастамаларды іске асыру нақты мерзімдері мен жауапты орындаушылары бар жеке іс-шаралар жоспарында бекітілетін болады.
Контекст: $1 млрд көлеміндегі крипторезерв
Естеріңізге сала кетейін, 2025 жылдың күзінде Қазақстанның Орталық банкі $500 млн-нан $1 млрд-қа дейінгі көлемде мемлекеттік крипторезерв қалыптастыруды жариялаған болатын. Бұл жарлық Қазақстанды цифрлық активтер саласында посткеңестік кеңістіктегі негізгі ойыншылардың біріне айналдыратын стратегияның логикалық жалғасы.
Менің пікірім: Қазақстан «қатаң бақылаумен жұмсақ заңдастыру» деп атауға болатын стратегияны дәйекті түрде жүзеге асырып жатыр. Тоқаевтың жарлығы – бұл жай ғана рұқсат емес, мемлекетке цифрлық активтер ағындарын басқаруға, салық түсімдерін алуға және сонымен бірге инновацияларды ынталандыруға мүмкіндік беретін инфрақұрылым құру. Майнинг үшін ілеспе газ туралы тармақ ерекше қызықты – бұл энергетикалық шығындарды бәсекелестік артықшылыққа айналдырады. Егер жоспар орындалса, Қазақстан заңды криптоайналым үшін аймақтық хабқа айналуы мүмкін.