Соңғы апталарда нарықта ірі орталықтандырылған криптобиржалардан цифрлық активтерді шығарудың айтарлықтай өсімі тіркелді. Кейбір сарапшылар «өтімділіктің кетуі» деп атаған бұл процесс ерекше назар аударуға тұрарлық, себебі ол инвесторлардың мінез-құлқындағы түбегейлі өзгерістерді көрсетуі мүмкін.
Менің деректеріме сәйкес, Binance, Coinbase және Kraken сияқты платформалардан таза ақша ағынының көлемі бірнеше айлық максимумға жетті. Пайдаланушылар өз активтерін суық әмияндарға және орталықтандырылмаған платформаларға (DeFi) ауыстыруда. Негізгі себеп — алдыңғы циклдарда болған бірқатар ірі коллапстар мен хакерлік шабуылдардан кейін орталықтандырылған сақтау орындарының қауіпсіздігіне деген сенімнің төмендеуі.
Негізгі триггер — бұл жай ғана қорқыныш емес, «өзіңе банк болу» саналы стратегиясы. FTX-тің күйреуі мен басқа платформалардағы проблемаларды бастан өткерген инвесторлар енді жеке кілттерін үшінші тұлғаларға бергісі келмейді. Өзін-өзі сақтау (self-custody) тренді 2024 жылдың басым нарративіне айналуда.
Нарықтық инфрақұрылымға әсері
Активтерді жаппай шығару парадоксалды жағдай туғызады. Бір жағынан, бұл актив иелері үшін контрагенттік дефолт қаупін азайтады. Екінші жағынан, биржалардағы өтімділік пулдарын азайтып, ірі мәмілелер кезінде бағаның сырғуына (slippage) және құбылмалылықтың артуына әкелуі мүмкін. Мен биржалар өз бизнес-моделін қайта қарап, стейкинг пен депозиттерді сақтандыру үшін сенімдірек шешімдер ұсынуға мәжбүр болады деп күтемін.
Айта кетерлігі, бұл ағын тек бөлшек трейдерлер арасында ғана емес, институционалдық ойыншылар арасында да байқалады. Ірі қорлар биржалық шоттарда ақша ұстаудың орнына, кастодиалдық қызметтерді немесе көп қолтаңбалы әмияндарды жиі пайдаланады.
Менің сараптамалық қорытындым: Ағымдағы ақша шығару тренді — бұл қысқа мерзімді дүрбелең емес, орталықтандырылмауға қарай құрылымдық өзгеріс. Алайда инвесторлар өзін-өзі сақтау кезінде активтердің қауіпсіздігіне толық жауапкершілік өздеріне жүктелетінін ұмытпауы керек. Бұл жағдайда seed-фразаны жоғалту немесе транзакция мекенжайындағы қате қалпына келтірілмейді. Биржалардың ыңғайлылығы мен суық сақтаудың қауіпсіздігі арасындағы тепе-теңдік қазіргі криптоинвестор үшін басты сын болып қала береді.