Қазақстан толыққанды криптоэкономиканы қалыптастыру жолында шешуші қадам жасап отыр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев цифрлық активтер индустриясын ынталандыруға және дамытуға бағытталған жарлыққа қол қойды. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Ұлттық банк және «Астана» халықаралық қаржы орталығымен бірлесіп дайындаған құжат «цифрлық қаржылық қызметтердің заманауи және ашық экожүйесінің» негізін қалайды.
Салықтық жеңілдіктер және айналымды заңдастыру
Жарлықтың негізгі элементі салықтық ынталандыру болып табылады. Қазақстанның реттелетін инфрақұрылымы арқылы цифрлық активтермен операциялар жүргізетін жеке тұлғалар жеке табыс салығынан босатылады. Бұл инвесторлар үшін күшті сигнал болып, көлеңкелі нарықтың бір бөлігін заңды алаңға ауыстыруға ықпал етуі тиіс. Сонымен қатар, шетелдік реттелмейтін алаңдарда бұрын орналастырылған криптоактивтерді ерікті түрде ашу, кейін оларды жергілікті провайдерлердің платформаларына аудару рәсімі қарастырылған.
Трансшекаралық есеп айырысулар және токенизация
Блокчейнді практикалық қолдануға ерекше назар аударылады. Жарлық цифрлық активтер мен стейблкоиндерді трансшекаралық есеп айырысуларда пайдалану тетіктерін пысықтауды тапсырады. Билік бұдан реттелетін контурда бизнестің экспорттық-импорттық операцияларын кеңейту құралын көреді. Сонымен қатар, токенизацияланған қаржы құралдары мен ұлттық сауда блокчейн инфрақұрылымын дамыту ынталандырылатын болады.
Ілеспе газдағы майнинг
Майнинг индустриясы үшін – маңызды жаңалық. Құжат кен орындарынан алынатын ілеспе мұнай және табиғи газды, егер бұл ресурстар мемлекеттік қажеттіліктерге сұранысқа ие болмаса, криптовалюта өндіруге бағытталуы мүмкін автономды электр энергиясын өндіру үшін пайдалануға рұқсат береді. Бұл шешім бұрын пайдасыз ресурсты кіріс көзіне айналдырып, энергия жүйесіне түсетін жүктемені азайтады.
Бұл жарлық – 2025 жылдың күзінде Қазақстан Ұлттық банкі $500 млн-нан $1 млрд-қа дейінгі көлемде мемлекеттік крипторезерв құруды жариялаған кезде қабылданған бағыттың логикалық жалғасы. Республика Еуразиядағы заңды криптобизнес үшін негізгі юрисдикциялардың біріне айналып келеді.
Аналитик пікірі: Қазақстан кешенді тәсілдің сирек кездесетін үлгісін көрсетіп отыр: бөлшек инвесторлар үшін салықтық ынталандырудан бастап өнеркәсіптік майнинг пен мемлекеттік резервтерге дейін. Егер жарлықтың іске асырылуы оның тұжырымдамасы сияқты ойластырылған болса, ел цифрлық активтерді интеграциялауға ұмтылатын басқа дамушы экономикалар үшін үлгі бола алады.